Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το 2ο Εργαστήριο Κοινωνικής Καινοτομίας: Ισχυρά μηνύματα για Δίκαιη Μετάβαση και Κοινωνική Καινοτομία από την Κοζάνη
Με ευρεία συμμετοχή και έμφαση στις προκλήσεις της μεταλιγνιτικής περιόδου ολοκληρώθηκε στην Κοζάνη το 2ο Εργαστήριο Μεταφοράς και Διάχυσης Καλών Πρακτικών Κοινωνικής Καινοτομίας. Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στο Business Incubator Δυτικής Μακεδονίας, στον Κόμβο Πανόραμα, και εντάσσεται στο έργο για την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών σχεδιασμού, ανάπτυξης και υλοποίησης στοχευμένων παρεμβάσεων κοινωνικής καινοτομίας και επιχειρηματικότητας στις περιοχές ΔΑΜ.
Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021-2027, με στόχο την ενίσχυση πρωτοβουλιών που μπορούν να στηρίξουν την οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση της Δυτικής Μακεδονίας.
Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, πέντε εισηγητές από την Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσίασαν παραδείγματα και εργαλεία που συνδέονται με την κοινωνική καινοτομία. Ο Δρ. Adrian Smith από το University of Sussex ανέδειξε τη σημασία της «καινοτομίας από τα κάτω», υπογραμμίζοντας ότι οι τοπικές κοινότητες και οι μη εμπορικές πρωτοβουλίες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση βιώσιμων οικοσυστημάτων, ιδιαίτερα σε περιοχές που βρίσκονται σε φάση μετάβασης.
Ο Δρ. Γιώργος Τσεκούρας από το University of Greenwich εστίασε στις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να αναπτυχθεί ένα λειτουργικό περιφερειακό οικοσύστημα κοινωνικής καινοτομίας, παρουσιάζοντας διεθνείς καλές πρακτικές. Από την πλευρά του, ο Δρ. Νίκος Τσότσολας από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής ανέλυσε εφαρμογές του Διαδικτύου των Πραγμάτων στην υποστήριξη κοινωνικών επιχειρήσεων και στη δημιουργία έξυπνων τοπικών λύσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη συμβολή των χώρων συν-δημιουργίας. Η Δρ. Ολίβια Κότσιφα παρουσίασε το παράδειγμα του κινητού εργαστηρίου SYN Fab Lab, επισημαίνοντας τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα makerspaces και τα fab labs ως κόμβοι τεχνολογικής και κοινωνικής καινοτομίας σε τοπικό επίπεδο. Παράλληλα, ο Δημήτριος Τσίμπλινας παρουσίασε την εμπειρία του Πρότυπου Δάσους Δυτικής Μακεδονίας, ως παράδειγμα αξιοποίησης τοπικών πόρων με στόχο την αειφόρο ανάπτυξη.
Στο στρογγυλό τραπέζι με θέμα τις προκλήσεις της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για την ανάπτυξη της κοινωνικής καινοτομίας στη Δυτική Μακεδονία, αναδείχθηκαν σειρά βασικών συμπερασμάτων. Μεταξύ αυτών, η διαπίστωση ότι η περιοχή διαθέτει σημαντικό αλλά ακόμη αναξιοποίητο δυναμικό, το οποίο χρειάζεται θεσμική στήριξη, συνεργασίες και πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία.
Στη συζήτηση επισημάνθηκε ακόμη ότι το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντική ευκαιρία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενισχυθούν οι τοπικές δομές υποστήριξης της επιχειρηματικότητας ώστε οι ιδέες να μπορέσουν να εξελιχθούν σε βιώσιμες κοινωνικές καινοτομίες. Κοινή ήταν επίσης η εκτίμηση ότι οι νέοι και οι ενεργοί πολίτες αποτελούν βασικό μοχλό για την ανάπτυξη της κοινωνικής καινοτομίας στην περιοχή.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη σύνδεσης του πανεπιστημίου, των επιχειρήσεων, των ΚοινΣΕπ και της τοπικής αυτοδιοίκησης, ώστε τα καινοτόμα εγχειρήματα να αποκτήσουν διάρκεια και πραγματικό αποτύπωμα. Παράλληλα, τέθηκε ως αναγκαία η αξιοποίηση εργαλείων μέτρησης κοινωνικού αντίκτυπου, τόσο για την τεκμηρίωση της προστιθέμενης αξίας των πρωτοβουλιών όσο και για τη διευκόλυνση της χρηματοδότησής τους.
Ως βασική δυσκολία καταγράφηκε η ανάγκη προσαρμογής των καλών πρακτικών στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τοπικής πραγματικότητας της Δυτικής Μακεδονίας, ώστε οι προτάσεις που κατατίθενται να μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά και με ρεαλιστικούς όρους.
Όπως ανέφερε ο υπεύθυνος έργου, Γιάννης Παπαδημητρίου, το εργαστήριο ανέδειξε ότι η Δυτική Μακεδονία διαθέτει ανθρώπους, ιδέες και πρωτοβουλίες που μπορούν να αξιοποιήσουν διεθνείς καλές πρακτικές και εργαλεία, δίνοντας ουσιαστικές απαντήσεις στην πρόκληση της μετάβασης.
Τα αποτελέσματα του εργαστηρίου αναμένεται να αξιοποιηθούν στις επόμενες φάσεις του έργου, οι οποίες περιλαμβάνουν την ανάπτυξη πιο συγκεκριμένων παρεμβάσεων κοινωνικής καινοτομίας και επιχειρηματικότητας στις περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας.
